Dr Ilona Fotek – Stomatologia holistyczna

Zdrowie jamy ustnej jest nierozerwalnie związane z dobrostanem całego organizmu. Współczesna stomatologia coraz częściej zwraca uwagę na wpływ stanów zapalnych w jamie ustnej na zdrowie metaboliczne, immunologiczne i neurologiczne. Czy możliwe jest, że leczenie kanałowe, przez dekady uznawane za standard w ratowaniu zębów, może mieć negatywne konsekwencje dla zdrowia ogólnego? Aby odpowiedzieć na to pytanie, New Medicine rozmawia z dr Iloną Fotek – uznaną ekspertką w dziedzinie stomatologii estetycznej i biologicznej, założycielką Dental Healing Arts w Jupiter na Florydzie – jednej z wiodących klinik stomatologii biologicznej. Jej innowacyjne podejście łączy zasady opieki bioregulacyjnej, integrując naukę, sztukę oraz spersonalizowaną terapię, aby osiągnąć zarówno estetyczne, jak i prozdrowotne rezultaty.

Jej praktyka przyciąga pacjentów z całych Stanów Zjednoczonych, Kanady oraz innych krajów, którzy poszukują ekspertyzy w dziedzinie stomatologii holistycznej i rekonstrukcji estetycznej – w tym stomatologii przeciwstarzeniowej oraz kompleksowej odbudowy uzębienia. Dr Fotek ukończyła studia medyczne na Wydziale Stomatologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Polsce, uzyskując w 2002 roku tytuł doktora nauk medycznych w dziedzinie stomatologii. Następnie kontynuowała zaawansowane szkolenie na Uniwersytecie Michigan, specjalizując się w stomatologii ogólnej i operacyjnej. W tym czasie prowadziła także zajęcia dydaktyczne i mentorowała studentów stomatologii. Jej pasja do stomatologii holistycznej skłoniła ją do dalszego kształcenia, czego efektem było uzyskanie tytułu doktora medycyny naturopatycznej (NMD) na American College of Integrative Medicine and Dentistry (ACIMD).

Czym stomatologia holistyczna różni się od tradycyjnej, zwłaszcza jeśli chodzi o podejście do profilaktyki zdrowia jamy ustnej?

Dr Ilona Fotek: W stomatologii holistycznej patrzymy na jamę ustną jako integralną część organizmu, co oznacza, że zdrowie zębów i dziąseł jest bezpośrednio powiązane ze stanem całego ciała. Zamiast skupiać się wyłącznie na leczeniu ubytków czy stanów zapalnych, koncentrujemy się na prewencji i znalezieniu pierwotnych przyczyn problemów. Kluczowe jest dla nas wsparcie naturalnych procesów regeneracyjnych organizmu poprzez właściwe odżywianie, redukcję stresu oraz eliminację toksyn. Stosujemy metody, które wzmacniają szkliwo i przywracają równowagę mikrobiomu jamy ustnej, takie jak remineralizacja, ozonoterapia czy biokompatybilne materiały w leczeniu stomatologicznym.

Czy zęby po leczeniu kanałowym mogą być toksyczne dla organizmu? 

IF: Tak, to jedno z najbardziej kontrowersyjnych zagadnień w stomatologii biologicznej. Leczenie kanałowe, choć powszechnie stosowane, budzi wiele pytań dotyczących jego wpływu na zdrowie ogólne. Kiedy ząb traci żywą miazgę, staje się martwą strukturą w organizmie, a jego kanały, mimo dokładnego opracowania, nadal zawierają miliony mikroskopijnych kanalików, do których nie można dotrzeć w pełni. W tych przestrzeniach mogą rozwijać się bakterie beztlenowe, które wytwarzają toksyny przenikające do krwioobiegu. Układ odpornościowy, zamiast eliminować źródło infekcji, jest zmuszony do ciągłej walki z mikroorganizmami ukrytymi w strukturze zęba, co może prowadzić do przewlekłych stanów zapalnych, osłabienia odporności, a nawet powiązań z chorobami ogólnoustrojowymi. Coraz więcej badań wskazuje, że takie obciążenie organizmu może mieć konsekwencje dla zdrowia metabolicznego, autoimmunologicznego, a nawet onkologicznego.

Czy istnieją badania potwierdzające związek między zębami leczonymi kanałowo a poważnymi chorobami, takimi jak nowotwory?

IF: W latach 90. dr Weston Price prowadził pionierskie badania sugerujące, że bakterie rozwijające się w martwych tkankach zębów leczonych kanałowo mogą wpływać na rozwój chorób przewlekłych, w tym nowotworów. Choć jego prace były później kwestionowane, współczesne badania coraz częściej wskazują na istnienie przewlekłego stanu zapalnego wokół takich zębów, co może wpływać na zdrowie ogólnoustrojowe. Coraz więcej dowodów sugeruje, że ukryte infekcje niskiego stopnia mogą osłabiać układ odpornościowy, sprzyjać chorobom sercowo-naczyniowym, zaburzeniom metabolicznym i autoimmunologicznym. Istnieją też badania wskazujące na możliwy związek między bakteriami beztlenowymi rozwijającymi się w martwych zębach a obecnością toksyn, które mogą wpływać na mechanizmy nowotworzenia. Jednake najważniejsze jest indywidualne podejście do pacjenta i dokładna diagnostyka pozwalająca ocenić potencjalny wpływ leczonych kanałowo zębów na zdrowie całego organizmu.

Jakie są alternatywy dla leczenia kanałowego? Czy istnieją naturalne metody ratowania zębów?

IF: W początkowych stadiach uszkodzenia zęba kluczowe jest wspieranie naturalnych procesów regeneracyjnych organizmu. Stosujemy metody, które umożliwiają odbudowę struktury zęba i hamowanie infekcji, takie jak remineralizacja szkliwa za pomocą bioaktywnych minerałów, ozonoterapia, a także nowoczesne terapie laserowe, które wspierają zdrowie tkanek. W przypadkach bardziej zaawansowanych, kiedy dochodzi do głębokiej infekcji miazgi, staramy się minimalizować interwencję, stosując biokompatybilne materiały i techniki wspierające naturalne funkcje odpornościowe organizmu. Jednak jeśli infekcja jest rozległa i nieodwracalna, konieczne może być usunięcie zęba, zawsze jednak po dogłębnej analizie i ocenie wpływu na zdrowie całego organizmu.

Czy każdy ząb po leczeniu kanałowym należy usunąć? Jak można sprawdzić, czy stanowi zagrożenie dla zdrowia?

IF: Nie każdy ząb po leczeniu kanałowym musi być automatycznie usunięty. Kluczowe jest precyzyjne podejście diagnostyczne i ocena ogólnego stanu zdrowia pacjenta. W stomatologii biologicznej korzystamy z nowoczesnych narzędzi diagnostycznych, takich jak tomografia stożkowa (CBCT), która pozwala wykryć niewidoczne na standardowych zdjęciach zmiany patologiczne wokół zęba. Oprócz tego istotne są testy na obecność bakterii beztlenowych i toksyn oraz analiza markerów zapalnych we krwi, takich jak CRP czy IL-6. Jeśli ząb wykazuje cechy przewlekłego stanu zapalnego, wpływającego na organizm, należy rozważyć jego usunięcie. Jednak jeśli pacjent nie odczuwa żadnych dolegliwości, a wyniki badań nie wskazują na istotne obciążenie organizmu, możliwe jest zachowanie zęba przy jednoczesnym monitorowaniu jego wpływu na zdrowie ogólne.

Jeśli trzeba usunąć ząb po leczeniu kanałowym, to jak go zastąpić, żeby było to bezpieczne dla zdrowia? 

IF: Najlepszym rozwiązaniem w przypadku konieczności zastąpienia usuniętego zęba są implanty cyrkonowe. Są one w pełni biokompatybilne, nie wywołują reakcji alergicznych i nie przewodzą prądu elektrycznego, co jest istotne dla równowagi bioelektrycznej organizmu. W przeciwieństwie do tytanowych nie ulegają korozji i nie stanowią potencjalnego źródła metali ciężkich w organizmie. Alternatywnie, jeśli implant nie jest najlepszą opcją dla pacjenta, można rozważyć mosty protetyczne, które minimalizują ingerencję w tkanki miękkie, lub protezy elastyczne, które mogą być mniej obciążające dla organizmu. Każda decyzja powinna być poprzedzona dokładną diagnostyką i indywidualnym podejściem, uwzględniającym zarówno stan zdrowia pacjenta, jak i jego potrzeby funkcjonalne oraz estetyczne.

Czy dieta i suplementacja mogą pomóc w minimalizowaniu skutków toksyczności zębów leczonych kanałowo?

IF: Absolutnie. Kluczowe jest podejście holistyczne, które wspiera organizm na wielu płaszczyznach. Dieta bogata w antyoksydanty, takie jak witamina C, E oraz polifenole obecne w jagodach, zielonej herbacie i kurkumie, skutecznie neutralizuje wolne rodniki i wspomaga funkcjonowanie układu odpornościowego. Koenzym Q10 oraz kwasy omega-3 odgrywają kluczową rolę w redukcji stanów zapalnych i regeneracji tkanek, natomiast cynk i selen wzmacniają mechanizmy obronne organizmu. Nie można też pomijać procesu detoksykacji – substancje takie jak chlorella, spirulina i glutation skutecznie wspierają eliminację toksyn. Istotnym uzupełnieniem są terapie regeneracyjne, takie jak sauna na podczerwień, hydroterapia czy inhalacje wodorowe, które przyspieszają oczyszczanie organizmu i pomagają w przywróceniu homeostazy. Kluczem do sukcesu jest konsekwencja w działaniu oraz dbałość o synergię wszystkich tych elementów, by wspierać zdrowie na poziomie komórkowym i przywrócić równowagę organizmu.

Jakie przesłanie chciałaby Pani przekazać pacjentom, którzy chcą zadbać o swoje zdrowie jamy ustnej w sposób holistyczny?

IF: Świadomość i profilaktyka to fundament zdrowia, a zdrowie jamy ustnej to nieodłączna część dobrostanu całego organizmu. Zęby, dziąsła i flora bakteryjna jamy ustnej pełnią kluczową rolę w procesach metabolicznych, immunologicznych i neurologicznych. Zaniedbanie higieny jamy ustnej może prowadzić nie tylko do próchnicy czy chorób dziąseł, ale także do przewlekłych stanów zapalnych, które mogą wpływać na zdrowie serca, układu nerwowego czy gospodarki hormonalnej. Dlatego tak ważne jest podejście holistyczne – łączące dietę bogatą w składniki odżywcze, redukcję stresu, eliminację toksyn oraz świadome wybory dotyczące leczenia stomatologicznego. Każdy pacjent powinien mieć dostęp do stomatologii, która respektuje biologię jego organizmu, minimalizuje ryzyko ekspozycji na toksyczne materiały i wspiera naturalne procesy regeneracyjne. Kluczowe jest znalezienie specjalisty, który patrzy na zdrowie kompleksowo i indywidualnie dostosowuje metody terapeutyczne, aby wspierać harmonię całego organizmu.

Dziękujemy za rozmowę!